اين است كه طريق تفكّر در آن از هرطريق تفكّرى استوارتر باشد ، طريقه است كه به حكم آيات يكسره نور است و صراط مستقيم است : « قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَ يَهْدِيهِمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ، « 1 » از ناحيهء خداى براى شما نورى و كتابى روشنگر آمد ، كتاب و نورى كه خداى سبحان به وسيلهء آن افرادى را كه درپى به دست آوردن رضاى اويند به راههاى سلامت هدايت نموده ، به اذن خود از ظلمت‌ها به سوى نورشان بيرون كرده و به سوى صراط مستقيم رهنمون مىنمايد . » « 2 » س 401 - فكر صحيح و اقوم كه در قرآن كريم بشر را به سوى آن دعوت و تشويق كرده ، چگونه تفكرى است ؟ ج - قرآن كريم آن را معيّن نكرده بلكه تشخيص آن را به عقل فطرى بشر احاله نموده ، چون عقل بشر در صورتى كه آزادى خداداديش محفوظ مانده باشد خودش آن فكر صحيح را مىشناسد ، تشخيص آن در نفوس بشر همواره ثابت و مرتكز است . و اگر در آيات قرآن تتبّع و تفحّص نموده در آنها به دقت تدبّر نمايى ، خواهى ديد كه بشر را شايد بيش‌از سيصد مورد به « تفكّر » و « تذكّر » و يا « تعقّل » دعوت نموده و يا به رسول گرامى خود يادآور مىشود كه با چه دليلى حقّ را اثبات و يا باطل را ابطال كند و خلاصهء كلام اينكه از اين آيات « 3 » مىتوان فهميد كه راه صحيح تفكّر از نظر قرآن چه راهى است . « 4 »

--> ( 1 ) . سوره مائده ، آيه 15 و 16 . ( 2 ) . الميزان ؛ ج 5 ص 414 - 415 . [ با تلخيص و تصرف ] ( 3 ) . ر . ك : مائده ، 17 ؛ ابراهيم ، 10 ؛ لقمان ، 13 ؛ غافر ، 28 ؛ طه ، 72 . ( 4 ) . الميزان ؛ ج 5 ص 415 . [ با تصرف ]